Προλαμβάνω τη Νεφρική Δυσλειτουργία: Δωρεάν Έλεγχος για την Πρόληψη της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου

Με μια ματιά

✓

Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» περιλαμβάνει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για τη νεφρική δυσλειτουργία.

✓

Ο έλεγχος συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου, πριν εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα.

✓

Οι βασικές εξετάσεις είναι το eGFR και το uACR, οι οποίες αξιολογούν τη νεφρική λειτουργία μέσω του αίματος και των ούρων.

✓

Ο προληπτικός έλεγχος έχει ιδιαίτερη σημασία για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, παχυσαρκία ή καρδιαγγειακά νοσήματα.

✓

Για την ορθή ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι απαραίτητη η εκτίμηση από τον θεράποντα γιατρό, όπως γενικό ιατρό, παθολόγο, καρδιολόγο και συχνά είναι αναγκαία και η συμβολή ενός ειδικού νεφρολόγου.

Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα «Προλαμβάνω τη Νεφρική Δυσλειτουργία»;

Το Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικών Εξετάσεων του Υπουργείου Υγείας «Προλαμβάνω» στην Ελλάδα περιλαμβάνει τώρα και ένα σκέλος ειδικά για την πρόληψη της νεφρικής δυσλειτουργίας και την έγκαιρη διάγνωση της χρόνιας νεφρικής νόσου, γνωστής και ως ΧΝΝ.

Στόχος του είναι η πρώιμη ανίχνευση πιθανών προβλημάτων στη νεφρική λειτουργία, προτού εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα.

Ο δωρεάν έλεγχος στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος αφορά προληπτικές εργαστηριακές εξετάσεις αίματος και ούρων, ιδιαίτερα σε άτομα υψηλού κινδύνου, όπως ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, παχυσαρκία και καρδιαγγειακά νοσήματα.

Γιατί είναι σημαντικός ο προληπτικός έλεγχος των νεφρών;

Η Χρόνια Νεφρική Νόσος χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλή» πάθηση, καθώς συνήθως εκδηλώνεται με συμπτώματα μόνο στα προχωρημένα στάδια.

Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να έχει μειωμένη νεφρική λειτουργία χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Γι’ αυτό, ο προληπτικός έλεγχος των νεφρών είναι ιδιαίτερα σημαντικός, ειδικά σε άτομα με γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Εκτιμάται ότι πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι στη χώρα μας, περίπου το 10% του ενήλικου πληθυσμού, πάσχουν από κάποια μορφή της νόσου, χωρίς να το γνωρίζουν.

Σύμφωνα με διαθέσιμα δεδομένα για την Ελλάδα, μόνο περίπου 1 στους 4 ανθρώπους με ΧΝΝ γνωρίζει ότι έχει τη νόσο. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από 750.000 Έλληνες μπορεί να έχουν ΧΝΝ χωρίς να το γνωρίζουν ή χωρίς να έχει γίνει ποτέ η διάγνωση.

Γιατί να κάνει κάποιος τον έλεγχο μέσω του «Προλαμβάνω»;

Ο έλεγχος μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω» είναι δωρεάν και είναι χρήσιμος για τους εξής λόγους:

• Η ΧΝΝ εξελίσσεται σταδιακά και στις πρώτες φάσεις δεν δίνει συμπτώματα.
• Συχνά η διάγνωση γίνεται τυχαία σε αιματολογικές ή άλλες εξετάσεις, όπως η μέτρηση κρεατινίνης ή ο υπολογισμός του eGFR, σε πρώιμο στάδιο της νόσου.
• Πολλοί άνθρωποι με παράγοντες κινδύνου, όπως ο διαβήτης και η υπέρταση, δεν ελέγχουν τακτικά τη νεφρική τους λειτουργία.

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο για Χρόνια Νεφρική Νόσο;

Η νεφρική δυσλειτουργία μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικές ομάδες ασθενών, όμως ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε άτομα με συγκεκριμένα νοσήματα ή παράγοντες κινδύνου, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η παχυσαρκία και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Τι εξετάσεις περιλαμβάνει ο έλεγχος για τη νεφρική δυσλειτουργία;

Οι δικαιούχοι λαμβάνουν παραπεμπτικά για εργαστηριακές εξετάσεις που περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

eGFR: Εκτιμώμενος Ρυθμός Σπειραματικής Διήθησης

Ο Εκτιμώμενος Ρυθμός Σπειραματικής Διήθησης eGFR, είναι ένας βασικός δείκτης για τον έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας.

• Υπολογίζεται με βάση την κρεατινίνη αίματος σε σχέση με την ηλικία και το φύλο.
• Δείχνει πόσο καλά φιλτράρονται στους νεφρούς οι ουσίες από το αίμα.
• O μειωμένος eGFR μπορεί να υποδηλώνει μείωση της νεφρικής λειτουργίας.

Με απλά λόγια, ο eGFR βοηθά τον γιατρό να εκτιμήσει πόσο αποτελεσματικά λειτουργούν οι νεφροί και αν υπάρχει ένδειξη χρόνιας νεφρικής νόσου ή νεφρικής δυσλειτουργίας.

uACR: Λόγος λευκωματίνης/κρεατινίνης στα ούρα

Το uACR είναι ο λόγος λευκωματίνης προς κρεατινίνη στα ούρα και αποτελεί σημαντική εξέταση για την ανίχνευση πρώιμης νεφρικής βλάβης.

• Η λήψη γίνεται από πρωινό δείγμα ούρων. Μπορεί να γίνει και από τυχαία ούρηση.
• Η εξέταση ελέγχει την απώλεια λευκωματίνης στα ούρα, ένα πρώιμο σημάδι νεφρικής βλάβης.
• Αύξηση του uACR μπορεί να δείχνει ότι οι νεφροί αφήνουν να «περνά» πρωτεΐνη, ενώ δεν πρέπει.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον λόγο αλβουμίνης προς κρεατινίνη ούρων uACR, μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό άρθρο.

Οι δύο αυτές μετρήσεις δίνουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της νεφρικής λειτουργίας και βοηθούν στην ανίχνευση πιθανής ΧΝΝ στα αρχικά στάδια, πριν εξελιχθεί και η βλάβη είναι μη αναστρέψιμη.

Για την ορθή ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι απαραίτητη η εκτίμηση από τον θεράποντα γιατρό, όπως γενικό ιατρό, παθολόγο, καρδιολόγο και συχνά χρειάζεται η συμβουλευτική καθοδήγηση και από έναν ειδικό νεφρολόγο.

Πώς συμμετέχει κάποιος στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω»;

Οι πολίτες που πληρούν τα κριτήρια, ηλικία 30-70 ετών με παράγοντες κινδύνου όπως υπέρταση ή σακχαρώδης διαβήτης, λαμβάνουν SMS ή ηλεκτρονικό παραπεμπτικό για τις εξετάσεις.

Η καταχώρηση και ο προγραμματισμός των δωρεάν εξετάσεων γίνεται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας proliptikes.gov.gr.

Πότε χρειάζεται εκτίμηση από νεφρολόγο;

Η εκτίμηση από νεφρολόγο είναι σημαντική όταν υπάρχουν μη φυσιολογικά ή οριακά παθολογικά ευρήματα στις εξετάσεις νεφρικής λειτουργίας, όπως μειωμένο eGFR, αυξημένο uACR, αυξημένη κρεατινίνη στον ορό ή παρουσία λευκωματίνης στα ούρα.

Επίσης, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα ή οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου μπορεί να χρειάζονται πιο συστηματική παρακολούθηση.

Ο νεφρολόγος αξιολογεί συνολικά τα αποτελέσματα, το ιστορικό, την αρτηριακή πίεση, τα φάρμακα και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου, ώστε να καθοριστεί αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος ή παρακολούθηση.

Συχνές Ερωτήσεις για το πρόγραμμα «Προλαμβάνω τη Νεφρική Δυσλειτουργία»